Moretti

In het hart van Turijn, vlakbij de fabrieken van Fiat, startte Giovanni Moretti in 1925 ooit zijn bedrijf met een droom: motoren ontwerpen en motorfietsen bouwen. Dat was het begin van een merk dat zich later zou ontpoppen tot pionier in microauto’s en, uiteindelijk, tot meester in exclusieve carrosserieën op Fiat-basis.

Oorsprong en kundig vakmanschap

In de jaren vóór de Tweede Wereldoorlog experimenteerde Moretti met kleine motorvoertuigen. Het leverde onder andere microauto’s en lichte bestelwagens op, soms zelfs elektrisch aangedreven — vooruitstrevend voor die tijd. Pas na de oorlog, in 1946, legde Moretti zich toe op de productie van echte auto’s. De Cita, een minimalistische stadsauto, was hun eerste model – later gevolgd door de 600 en in 1953 de grotere 750.

In de jaren vijftig schitterde de bouwer als kleine constructeur, met eigen motoren (zoals de DOHC 750 cc), lichte sportieve modellen en een opvallend assortiment aan carrosserievarianten: van berline tot coupé, spider en stationwagen. Dankzij vakmanschap en technische finesse vonden veel modellen zelfs hun weg naar races.

Samenwerking Moretti met Fiat en ontwerpers

Concurrentie met Fiat bleek lastig; hun 600 kostte bijna de helft van een Moretti en domineerde de markt. Dankzij een vriendschap tussen Giovanni Moretti en Fiat-topman Gianni Agnelli kon het merk echter overleven. Ze gingen over op het bouwen van exclusieve carrosserieën op Fiat-onderstellen en -mechaniek.

De ontwerpen kwamen veelal van Giovanni Michelotti – een legendarisch Italiaans stylist – en later van zijn medewerker Dany Brawand, die vanaf 1966 chef-stylist bij Moretti werd en tot 1989 alle ontwerpen tekende.

Hoogtepunten: de Sportiva en unieke series

Een van de parels uit die tijd is de Moretti Sportiva, gebaseerd op de kleine Fiat 850 coupé. Met zijn snelle lijnen, lichte gewicht en mogelijkheid tot personalisatie was hij een waar stijlstatement uit 1967. Slechts zo’n 300 stuks rolden van de band, en later volgde de S2-versie met een grotere 982 cc motor.

Fiat 850 Moretti Sportiva – Photo: Alexander Migl

Ook het model 750 Record du Monde, later omgedoopt tot Tour du Monde, viel op door zijn aerodynamica en moderne uitstraling, hoewel grotere producties moeilijk haalbaar waren.

Krimp, nicheproducten en het einde

In de jaren zestig wendde Moretti zich steeds meer naar lage series op Fiat-basis, van coupés tot roadsters. De productie liep in 1967 op naar 2.600 stuks, maar daalde in de jaren zeventig drastisch: 3.300 in ’73, slechts 1.071 in ’74. Daarna schakelde Moretti over naar mini-offroaders en strandauto’s: de Minimaxi (gebaseerd op de Fiat 500), de Midimaxi (op 127-basis), de Paguro-pickup en de luxe offenen Ritmo Gold en 127 Vip. Ook de Panda Rock (1983) was een bijzondere open Panda 4×4 met rollbar.

Toen Giovanni overleed, namen zijn zonen Gianni en Sergio het roer over. Ze probeerden nog nieuwe modellen, maar de markt was veranderd. Het merk eindigde definitief in december 1989.

Erfenis en nostalgie Moretti

Meer dan alleen een autoproducent, was Moretti een symbool van Italiaanse coachbuilding, een artiest die beperkte serie wagens maakte met flair, elegantie en vakmanschap. In 2024 exposeerde het Moretti Enonsolo Museum zelfs originele ontwerpen en unieke modellen op Classic-evenementen.