MERCEDES-BENZ 170 V / 170 S (W136, W191, 1946 - 1955)

De Mercedes-Benz 170 V (W136) was Mercedes-Benz’ belangrijkste model met viercilinder lijnmotor van midden jaren 30 tot in de jaren 50. Het model 170 V maakte zijn publieke debuut als opvolger van de W15 Typ 170 in februari 1936. Tussen 1936 en 1939 was het Mercedes’ bestverkochte model.

Mercedes-Benz 170V uit 1946

Geschiedenis en achtergrond

Na het einde van de Tweede Wereldoorlog werd de productie van personenwagens hervat, te beginnen met het beproefde ontwerp van de 170 V (W136). Aanvankelijk werden alleen bestelwagens geproduceerd, omdat die dringend nodig waren voor de naoorlogse wederopbouw.

In april 1945 kondigden de directeuren van Daimler-Benz AG aan dat het bedrijf voor alle praktische doeleinden had opgehouden te bestaan. Gelukkig bevonden de Daimler-fabrieken zich allemaal in de geallieerde bezettingszone. De eerste grote taak was het opruimen van het puin van de gebombardeerde fabrieken.

Productie herstartte in mei 1946. De geproduceerde voertuigen waren versies van de 170 V, maar in 1946 werden slechts 214 voertuigen geproduceerd en dat waren allemaal lichte vrachtwagens of ambulances. De productie van personenwagens werd hervat in juli 1947, maar de volumes waren nog steeds erg laag, met slechts 1.045 geproduceerde 170 V’s dat jaar.

De Mercedes-Benz 170 S verscheen in mei 1949 en was 170 mm langer, 104 mm breder en beter uitgerust dan de 170 V. De 1.697 cc M136 viercilindermotor van de 170 V werd vergroot naar 1.767 cc, wat een maximaal vermogen van 52 pk leverde, terwijl de kleinere motor 38 pk produceerde.

Met de komst van de volledig nieuwe 1,8-liter Mercedes-Benz W120 180 “Ponton” in 1953 zag de 170 S er plotseling erg ouderwets uit. Toch bleef de 170-familie nog twee jaar in productie als instapmodel — een bescheiden maar waardige laatste hoofdstuk voor de auto die Mercedes-Benz door zijn donkerste uren had gedragen.

interieur Mercedes-Benz 170V

Design en interieur

De naoorlogse 170 V was uiterlijk vrijwel identiek aan zijn vooroorlogse voorganger — vrijstaande koplampen op de spatborden, loopplanken en naar achteren scharnierend voordeuren. Het was een bewuste keuze: Mercedes had simpelweg geen middelen om een nieuw ontwerp te ontwikkelen, en de bestaande mallen waren grotendeels intact gebleven.

De 170 S deelde een sterke gelijkenis met de W136 170 V, maar was beter uitgerust en rustte op een 7 inch langere en 4 inch bredere wielbasis. Hij deelde de viertraps volledig-synchromesh versnellingsbak met de 170 V, maar de voorwielen waren opgehangen door spiraalveren en dubbele draagarmen met een stabilisator, in plaats van de zijdelingse bladveer-opstelling op de 170 V.

Een grote innovatie lag in het ophangingssysteem, waarbij de 170 S de starre voorwielophanging en dwarsbladveren van de 170 V verving door een volledig onafhankelijke voorwielophanging met dubbele draagarmen en spiraalveren, aangevuld met telescopische schokdempers.

De letter “S” in de naam stond voor “Sondermodell” — bijzonder model — en communiceerde daarmee direct de hogere klasse en betere uitrusting ten opzichte van de 170 V.

Modelvarianten

• 170 V (1947–1953) — vierdeurs sedan, 38 pk, enige naoorlogse carrosserie (cabriolets werden na de oorlog niet meer aangeboden), 49.547 gebouwde exemplaren
• 170 D (1949–1953) — zelfde carrosserie als de 170 V maar met OM636 dieselmotor, 38 pk diesel, 33.823 gebouwde exemplaren — ’s werelds eerste naoorlogse dieselpersonenwagen
• 170 Va / 170 Da (1950–1952) — herziene versies met grotere motor (1.767 cc) en verbeterde afwerking
• 170 Vb / 170 Db (1952–1953) — verdere verfijning
• 170 S (1949–1952) — luxere versie op W136-chassis, 52 pk, 1.767 cc, sedan én cabriolets A en B, 28.708 sedans plus 830 Cabriolet A’s en 1.603 Cabriolet B’s
• 170 Sb / 170 DS (1952–1953) — W191-chassis met bredere achtersporing en hypoid eindoverbrenging, 170 DS was Mercedes’ eerste naoorlogse diesel-luxesedan, 8.094 Sb’s en 12.985 DS’s gebouwde exemplaren
• 170 D OTP (1951–1952) — open vierdeurs politieversie, effectief een vierdeurs cabriolet, 530 exemplaren gebouwd voor de West-Duitse grenspolitie
• 170 S-V (1953–1955) — hybride overgangsmodel: carrosserie van de 170 S maar de minder krachtige 45 pk-motor van de 170 V, W136-chassiscode hersteld, 3.122 gebouwde exemplaren
• 170 S-D (1953–1955) — dieselversie van de 170 S-V, 11.887 gebouwde exemplaren

Concurrenten

In het naoorlogse Duitsland had de 170-familie nauwelijks directe concurrenten — de meeste andere fabrikanten waren evenals Mercedes aan het herbouwen. Buitenlandse concurrenten waren:

• Opel Olympia (bescheidener, goedkoper)
• Volkswagen Kever (kleiner maar sneller leverbaar)
• Ford Taunus (gelijkwaardig segment)
• Citroën Traction Avant (technisch geavanceerder)

Opvolgend model

Met de komst van de volledig nieuwe 1,8-liter Mercedes-Benz W120 180 “Ponton” in 1953 werd de 170 V in september 1953 uit het gamma genomen. In juli 1953 verving de fabrikant de bestaande 170 S door de gereduceerde specificatie 170 S-V. De laatste 170 S-V en 170 S-D verlieten de fabriek in september 1955 — waarna de volledig nieuwe Ponton-familie het overnam en Mercedes-Benz definitief het naoorlogse tijdperk achter zich liet.