Lada Samara

De Lada Samara / VAZ 2108 (Russisch: ВАЗ 2108) is een door AvtoVAZ in de Sovjet-Unie, later Rusland, ontwikkelde en gebouwde personenauto die werd geproduceerd van 1985 tot eind 2013. De auto werd in de Sovjet-Unie tot 1991 verkocht onder de naam Spoetnik.

Lada Samara / VAZ-2108

Geschiedenis en achtergrond

De VAZ-2108, bekend als de Lada Samara in groot deel van West-Europa en intern aangeduid als Lada Sputnik in zijn geboorteland Rusland, is een reeks kleine gezinsauto’s geproduceerd door de Sovjet/Russische voertuigfabrikant AvtoVAZ onder het Lada-merk tussen 1984 en 2013. Het was de eerste voorwielaangedreven seriematige auto gebouwd in de Sovjet-Unie.

De Samara was het tweede autonome ontwerp van AvtoVAZ — het eerste was de Niva SUV, en het eerste dat niet was gebaseerd op Fiat-afgeleide mechanica. VAZ had zijn eerste voorwielaandrijving-prototype, de VAZ 1101, al in de vroege jaren zeventig gebouwd, waarbij de motor van de Fiat 127 werd gebruikt.

Tijdens de VAZ 2108-ontwikkeling keken VAZ-ingenieurs ook goed naar een reeks Europese concurrenten zoals de Volkswagen Golf, Opel Kadett D, Ford Escort Mark III en Renault 9. Ondanks het feit dat NAMI (Nationaal Automobielinstituut) de betrokkenheid van Porsche-ingenieurs bij de motorontwikkeling toestond, behaalde de Samara nooit hetzelfde succes als de Riva, hoewel hij wel een robuuste auto bleek met een moderne stijl.

De Samara was een auto die een robuuste bouw en eenvoudig onderhoud combineerde met een moderne stijl. Hij werd geproduceerd in diverse drie-, vier- en vijfdeurs ontwerpen met 1,1-, 1,3- en 1,5-liter benzinemotoren.

dashboard van de Lada Samara

Design en interieur

Het ontwerp werd beïnvloed door Europese hatchbacks, met een meer aerodynamische vorm in vergelijking met eerdere Lada-modellen. Gebouwd op het VAZ-2108-platform, incorporeerde de Samara voorwielaandrijving en een dwarsgeplaatste motoropstelling, een significante afwijking van de achterwiel aangedreven modellen die Lada’s gamma hadden gedomineerd.

De VAZ-2108 en de Porsche 944 deelden dezelfde deurgrepen, een feit dat altijd goed werkt bij een etentje. Porsche-specialisten waren betrokken bij de ontwikkeling van het onderstel en elementen van het exterieur en interieur.

In de meeste landen werden versies en uitrustingen bepaald en geïnstalleerd door de dealers zelf. Deze lokale variëteiten varieerden van stickers en badges tot cabriolet-ombouw aangeboden in België en Duitsland.

Modelvarianten

Eerste generatie (1984–2004):

• VAZ-2108 / Lada Samara (1984–2004) — driedeurs hatchback, basismodel, 1.300 cc, 64 pk
• VAZ-2109 / Lada Samara (1987–2004) — vijfdeurs hatchback
• VAZ-21099 / Lada Samara Sedan (1990–2004) — vierdeurs sedan, geëxporteerd als Sagona (Frankrijk, Canada, Spanje), Diva (België en Nederland), Forma (Duitsland) en Sable (Australië en Nieuw-Zeeland)
• VAZ-2108-91 — Wankel-motorversie, tweerotor VAZ-415, 200 km/u topsnelheid, verkocht in kleine aantallen alleen in Rusland, voornamelijk voor politie

Tweede generatie / Samara 2 (1997–2013):

• VAZ-2115 (1997–2012) — vierdeurs sedan met brandstofinjectie en verbeterde versnellingsbak, remmen en interieur
• VAZ-2110
• VAZ-2114 (2002–2013) — vijfdeurs hatchback
• VAZ-2113 (2004–2013) — driedeurs hatchback

Speciale varianten:

• Lada Natacha (1990–1996) — 456 cabriolet-ombouwen gebouwd in België door Scaldia-Volga, ontwerp van designer Vladimir Yartsev
• Lada Samara Fun — circa 600 open Samaras gebouwd door Deutsche Lada in Duitsland
• Samara T3 — werd zevende in de Paris-Dakar Rally 1990 en vijfde in 1991, bestuurd door Jacky Ickx. Gebruikte het vierwielaandrijvingssysteem van de Porsche 959 en een 3,6-liter Porsche boxerzes. Ontwikkeld door Franse concessiehouder Lada-Poch samen met NAMI en het Tupolev ruimtevaartbedrijf.

Concurrenten

Tijdens de VAZ 2108-ontwikkeling keken VAZ-ingenieurs goed naar Europese concurrenten zoals de Volkswagen Golf, Opel Kadett D, Ford Escort Mark III en Renault 9. Directe exportconcurrenten waren ook:

• Skoda Favorit
• Seat Ibiza Mk1
• Yugo Florida
• Dacia 1310

Opvolgend model

Na 1997 werd de Samara voornamelijk alleen in zijn thuisland verkocht, hoewel hij nog steeds werd verkocht in sommige buitenlandse markten met minder strenge emissieregels. De Samara 2 ging in 2000 in volledige productie op de hoofdlijn in Tolyatti. De opvolger in het AvtoVAZ-gamma was de Lada 110-serie (VAZ-2110/2111/2112), geïntroduceerd in 1996, gevolgd door de Lada Priora en Lada Granta.