Lada 1500

De Lada 1500 (VAZ-2103) “Troika” was een luxe compacte sedan die werd gebouwd door AvtoVAZ en geïntroduceerd in 1972. Beter bekend als de Lada buiten zijn geboorteland Rusland. Het was een gelokaliseerde versie van de Fiat 124 Special, op maat gemaakt voor de Sovjet-Unie en Oost-Europese markt. De 2103 onderscheidde zich van de VAZ-2101 door de vier koplampen, sierlijsten aan de zijkanten van de carrosserie en de grote achterlichten. Het belangrijkste verschil was de krachtigere 75 PK 1,5 liter motor.

Lada 1500 met dubbele koplampen

Geschiedenis en achtergrond

De VAZ-2103 Zhiguli is een luxe compacte sedan geproduceerd door VAZ, geïntroduceerd in 1972 en geproduceerd tot 1984. Beter bekend onder zijn exportnaam Lada 1500 buiten zijn geboorteland de Sovjet-Unie, en in de thuismarkt populair bijgenaamd de Troika, Russisch voor “drie”.

De auto werd gezamenlijk ontwikkeld door VAZ en Fiat tegelijk met de Fiat 124 Special, en de twee modellen hadden dezelfde basis en beïnvloedden elkaar. De 2103 werd onder licentie gebouwd en afgestemd op de Sovjet- en Oost-Europese markten.

In de Sovjet-Unie genoot de VAZ-2103 grote vraag als een meer luxueuze en krachtige variant van de basis Zhiguli-modellen, en diende als statussymbool voor bedienden en gezinnen die op zoek waren naar een upgrade van de standaard VAZ-2101. Wachtlijsten voor het voertuig waren gebruikelijk en duurden vaak meerdere jaren vanwege productiebeperking en de beperkte beschikbaarheid van privéauto’s in de planeconomie.

In het Verenigd Koninkrijk werd het model verkocht van mei 1976 tot mei 1979 en was het de tweede Lada die op deze markt werd verkocht. Recensenten van het Franse L’Auto-Journal noemden hem “een uiterst serieus werkinstrument, in staat te opereren in de slechtste omstandigheden”, een compliment dat je niet elke dag krijgt voor een Sovjet-budgetauto.

Klokken van de Lada 1500 met onder andere een toerenteller

Design en interieur

De 2103 verschilt aan de buitenkant van zijn voorganger de VAZ-2101. Allereerst door zijn vier — dat wil zeggen dubbele sets — koplampen, andere grille en richtingaanwijzers, sierlijsten aan de zijkanten van de carrosserie en grotere achterlichten.

De standaard VAZ-2103 sedan had een meer luxueus interieur dan eerdere modellen, met bruin stof en vinyl bekleding op de stoelen voor extra comfort, samen met een instrumentenpaneel met houtimitatiefineer, een toerenteller, oliedrukmeter en klok. Extra voorzieningen omvatten chroomaccessoires en een AM-radio, waarmee het werd gepositioneerd als de meest luxueuze Sovjet-sedan die op dat moment beschikbaar was.

De VAZ-2103 verschilt van de Fiat 124 Special door het gebruik van dikker plaatijzer voor de carrosserie, een bovenliggende nokkenas motor in plaats van de originele Fiat OHV-eenheid, en het gebruik van aluminium trommelremmen aan de achteras in plaats van schijfremmen.

Modelvarianten

• VAZ-2103 / Lada 1500 (1972–1984) — vierdeurs sedan, basisversie, 1.452 cc, 75 pk
• VAZ-21032 — rechtsgestuurde exportversie
• VAZ-21031 (1975) — kleinschalige productie, uitgerust met 1.568 cc VAZ-2106 motor, 80 pk. Geen export. Leidde tot de ontwikkeling van de VAZ-2106
• VAZ-21033 / Lada 1300S (1977–1983) — vergelijkbaar met VAZ-2103, uitgerust met 1.294 cc motor van de VAZ-21011, geëxporteerd als Lada 1300S
• VAZ-21035 / Lada 1200DL (1973–1981) — vergelijkbaar met VAZ-2103, uitgerust met 1.198 cc motor van de VAZ-2101, geëxporteerd als Lada 1200DL
• VAZ-21023 / Lada 1500 Combi (1973–1985) — stationwagonversie met 1.452 cc motor, geëxporteerd als Lada 1500 Combi (1500 DL Estate). Exportmodellen kregen een achterruitenwisser/-wasser

Vroege versies van de auto werden gekenmerkt door een handvat voor handmatig aanzwengelen van de motor, mocht de accu het begeven in de Siberische winterse omstandigheden, en een extra brandstofpomp. Het model had ook voorste hoofdsteunen en een verbeterde geluidsisolatie.

Bekend als de Zhiguli in de Sovjet-Unie, zijn de belangrijkste verschillen tussen de VAZ-2103 en de Fiat 124 Special het gebruik van dikker staal voor de carrosserie. De 2103 woog 1.030 kg en de Fiat 105 kg lichter, daarnaast kreeg de 2103 een bovenliggende nokkenasmotor in plaats van de originele Fiat kopklepper en had het model aluminium trommelremmen op de achterwielen in plaats van schijfremmen. De auto had een starthendel om de motor handmatig te starten als de accu leeg zou raken in Siberische winterse omstandigheden, een hulpbrandstofpomp en verbeterde geluidsisolatie. Het model werd later ook leverbaar met een 1.198 cc motor en een 1294 cc motor.

AvtoVAZ werd verboden de auto te verkopen in concurrerende markten, naast de Fiat 124; echter de export naar West-Europese landen begon in 1974 toen de 124 werd afgeschaft ten gunste van de Fiat 131 Mirafiori. De VAZ-2103 werd verkocht in exportmarkten als de Lada 1500 van medio 1970 tot begin 1980.

Lada 1500

Concurrenten

Exportprestaties waren sterk in West-Europa, waar de VAZ-2103 werd gemarket als de Lada 1500 vanaf 1973, aantrekkelijk voor prijsbewuste kopers vanwege zijn betaalbaarheid in vergelijking met westerse concurrenten. Directe concurrenten waren:

• Fiat 124 Special (het origineel)
• Renault 12
• Volkswagen Passat
• Ford Cortina Mk III

Opvolgend model

Hoewel de VAZ-2103 al vanaf 1976 langzaam werd vervangen door zijn opvolger de VAZ-2106, bleef hij in productie tot 1984. De VAZ-2106 was in feite een doorontwikkeling van de 2103 met een grotere 1.568 cc motor en verbeterd interieur. In exportmarkten werd de opvolger aangeboden als de Lada Riva, geïntroduceerd in 1983.