FERRARI 288 GTO (1984–1987)

De Ferrari 288 GTO is ontworpen door Pininfarina en gebouwd door Ferrari tussen 1984 en 1985. Het was de eerste in zijn soort. Een extreme auto, die grenzen verlegde, nieuwe constructieconcepten en methodologieën introduceerde en die hem de verdiende titel van supercar-symbool van de jaren tachtig opleverde. We hebben het over de Ferrari GTO met een vermogen tot maar liefst 650 PK.

Ferrari 288 GTO

Geschiedenis en achtergrond

Aangekondigd door Enzo Ferrari in september 1983 en onthuld op de Geneva Motor Show in maart 1984 wekte de GTO een golf van enthousiasme. De legendarische naam, de verbluffende stijling van Pininfarina, de motor met zijn ogenschijnlijk onuitputtelijke kracht en het uitgebreide gebruik van composietmaterialen maakten de GTO de dichtstbijzijnde equivalent van een racewagen.

In 1983 merkte Enzo Ferrari op uit gesprekken met goede vrienden en klanten dat de wegautoverkopen daalden door sterkere concurrentie van rivaliserende autofabrikanten en wat hij beschreef als de “buitensporige gentrifiëring” van de Ferrari-modellenlijn. Zijn antwoord was radicaal — geen verfijning maar een terugkeer naar de essentie: een racewagen met nummerplaat.

De GTO is het echte startpunt voor het zogenaamde “supercar-syndroom”, dat een markt opende voor kleine volumes productie van extreme prestatie-sportauto’s die sterk begeerd zijn door het publiek, ongeacht de kosten. Zo veel zelfs dat de contracten van veel GTO’s zelfs van eigenaar wisselden voordat de voertuigen aan hun eigenaren waren geleverd, vaak meer dan eens.

Toen de FISA – Fédération Internationale du Sport Automobile – aankondigde dat het een nieuw kampioenschap voor GT-auto’s onder de regels van Groep B zou lanceren, ging Enzo Ferrari enthousiast de uitdaging aan en begon met de ontwikkeling van de GTO. Het project werd geleid door designer Mauro Forghieri. Nadat hij de GES-divisie van Ferrari had verlaten om zich aan geavanceerd onderzoek te wijden, gebruikte de ontwerper het onderstel van de 308 GTB als zijn uitgangspunt en schonk het een aantal zeer verrassende oplossingen die rechtstreeks uit de Formule 1 waren afgeleid.

Nieuw concept met formule 1 technologie

Een sportwagenconcept met de allerbeste technologie van de dag, de GTO bleek op elk niveau extreem te zijn. Het was zelfs de eerste auto die werd gebouwd met innovatieve composieten – Kevlar werd bijvoorbeeld gebruikt voor de carrosserie. Het is ook de eerste productieauto met elektronische brandstofinjectie afgeleid van de Formule 1, die de levering van de 400 pk van zijn V8-motor een boost heeft gegeven. De cilinderinhoud werd ook teruggebracht tot 2.855 cc, om te voldoen aan de Groep B-regels, en had twee IHI-turbocompressoren en intercoolers, één per cilinderbank, net als de Formule 1-auto’s.

De GTO ontketende ook een spectaculaire topsnelheid van 305 km/u, waardoor het de snelste productie-auto uit zijn tijd was. Vanwege de nauwe banden met de Formule 1, had Ferrari ook zijn twee Scuderia-coureurs voor het seizoen 1984, René Arnoux en Michele Alboreto, bij de ontwikkeling betrokken. Enzo Ferrari leek zelfs vaak meer geïnteresseerd in hoe de ontwikkeling van de GTO vorderde dan in de Formule 1-auto van dat jaar, de Ferrari 126 C4.

De GTO was een soort terugkeer naar de glorieuze Gran Turismos-competitie uit het verleden, ook al schafte de FISA Groep B af voordat de auto kon racen. De naam van de auto verwijst ook naar de 250 GTO, waarschijnlijk de meest iconische auto in de geschiedenis van het steigerende paard. De Pininfarina-styling was geïnspireerd op de lijnen van de 308 GTB en de aerodynamische studie van de 308 GTB Speciale, beter bekend als de “Millechiodi”.

Het duwde die lijnen en vormen echter naar nieuwe uitersten om ze zowel aerodynamisch efficiënt als agressief te maken. De GTO was ook de allereerste auto in beperkte oplage in de geschiedenis van Ferrari. De geplande 200 exemplaren werden allemaal ruim voor de onthulling op de Autosalon van Genève in 1984 verkocht. Als gevolg hiervan werd de beslissing genomen om nog eens 72 te bouwen die, niet verwonderlijk, zeer snel kopers vonden.

Ferrari 288 GTO interieur

Design en interieur

De stijling van de GTO is op het eerste gezicht een evolutie van Pininfarina’s twin jaren zeventig middenmotor-meesterwerken: de Berlinetta Boxer en de 308. Het was in feite een zeer ander voertuig, dat zelfs de respectieve afmetingen van deze pure straatauto’s niet deelde. Met name was hij korter, met een langere wielbasis, en aanzienlijk breder — de kenmerken van een racewagen.

Hoewel gebaseerd op de 308-serie silhouet deelde de GTO zeer weinig gemeenschappelijke componenten, de wielbasis was langer, de middengemonteerde motor was longitudinaal in het chassis geplaatst, en de meerderheid van de carrosseriepanelen was geconstrueerd van composietmaterialen of kunstharsgietstukken. De lichamen waren gemonteerd op een 2.450 mm wielbasis chassis, 110 mm groter dan dat van de 308-modellen, maar de totale lengte was 5 mm kleiner, dankzij een verminderde achterste overhang.

Laat in de cabine en het voelt aan als in een 308 zitten. Het interieur is netjes afgewerkt, geen gestript milieu zoals de Ferrari F40. Het is een prettige plek, volledig bekleed met tapijten, beklede deurpanelen en met niceties zoals radio, luidsprekers, elektrische ramen en airconditioning.

Ferrari 288 GTO klokken

Modelvarianten

Straatversie:

• 288 GTO (1984–1987) — 272 gebouwde exemplaren, alle in Rosso Corsa, Pininfarina coupé carrosserie, 400 pk. Ferrari voltooide 271 klant-GTO’s tegen de tijd dat de productie werd stopgezet in oktober 1985. Één extra auto werd vervolgens in maart 1986 voltooid (voor Niki Lauda) waardoor het totaal aantal auto’s op 272 kwam. Circa een dozijn post-productie auto’s werden later onofficieel gebouwd voor VIP-klanten.

Prototype:

• Geel prototype — één enkel prototype werd geel gespoten door Ferrari’s officiële koetsenbouwer Pininfarina. Alle 272 productie-exemplaren waren rood en zo heurt het ook!

Evoluzione:

• 288 GTO Evoluzione (1986) — Ferrari had een productierun van 20 auto’s gepland om te voldoen aan de Groep B homologatievereisten voor Evolutiemodellen. De 288 GTO Evoluzione wordt aangedreven door een bijgewerkte versie van de 2,9 L V8 die twin-turbochargers heeft en 650 pk produceert bij 7.800 rpm. Gewicht circa 940 kg, topsnelheid 362 km/u. Kenmerken uniek voorfront ontworpen voor aerodynamica met voorste canards, kanalen en ventilatieopeningen evenals een grote koolstofvezel achterspoiler. Slechts vijf of zes gebouwde exemplaren.

De Ferrari 288 GTO met de 308 GTB als basis

De 288 GTO is optisch gebaseerd op de Ferrari 308 GTB en werd ontworpen voor de racesport, maar daar is de auto echter nooit voor gebruikt. Ferrari moest er 200 bouwen om mee te mogen doen, dat werden er uiteindelijk 272. Doordat de 288 GTO als raceauto werd ontwikkeld, levert de motor een whopping 400 PK bij 7000 toeren. De 288GTO sprintte naar de 100 in 4,9 seconden en haalde een top van 305 km/u.

Het 400PK blok van de 288GTO

De GTO was het echte startpunt voor het “supercar-syndroom”, dat aantoonde dat er een markt was voor kleine volumes productie van extreme prestatie-sportauto’s tegen vrijwel elke prijs. Vóór de 288 GTO was een exclusieve auto iets dat rijk was. Ná de 288 GTO was exclusiviteit iets waarvoor rijken bereid waren elke prijs te betalen.

Voor Ferrari kon er nog wel een schepje bovenop en in 1986 bouwden ze 5 modellen van de 288 GTO Evoluzione met een agressiever uiterlijk en een motor die zelfs 650 PK leverde en dat bij een gewicht van 1160 kilo! De 288 GTO Evoluzione zou de basis vormen voor de latere Ferrari F40.

Ferrari 288 GTO achterzijde

Concurrenten

De 288 GTO rivaliseerde met Porsche’s 959 en Lamborghini’s Countach. Directe concurrenten waren: Wikipedia

• Porsche 959 (concurrent in Groep B-homologatie)
• Lamborghini Countach Quattrovalvole
• Aston Martin V8 Vantage

Opvolgend model

Ferrari schakelde de GTO Evoluzione over van een raceprogramma naar een ontwikkelingsprogramma voor een GTO-opvolger: de F40. De F40 was daarmee geen nieuw concept maar de directe evolutie van de 288 GTO Evoluzione — dezelfde twin-turbo V8 architectuur, dezelfde koolstofvezel filosofie, radicaler doorgevoerd. Vele stijl- en mechanische elementen van de Evoluzione beïnvloedden de spoedig volgende F40.