Citroën ZX
De Citroën ZX werd in 1991 gelanceerd als concurrent van onder andere de Volkswagen Golf in de compacte middenklasse. De ZX was de opvolger van de GSA, waarbij de hydropneumatische vering van laatstgenoemde ontbrak. De ZX verving tevens de goedkopere modellen van de BX en er zijn zo’n 1.7 miljoen stuks van gebouwd.

Geschiedenis en achtergrond
Begin jaren negentig stond Citroën voor een uitdaging. De populaire BX hield het nog vol in het hogere segment, maar daaronder had Citroën geen écht overtuigende middenklasser meer in de aanbieding. De AX was wel een succes als stadsauto, maar iets daartussen ontbrak. De Citroën ZX, geïntroduceerd in 1991, moest dat gat vullen en werd gepositioneerd als concurrent van de compacte middenklassers die destijds de toon zetten. Het was een belangrijke auto, want dit segment werd gedomineerd door grootverdieners zoals de Volkswagen Golf en Opel Astra.
Citroën had dus iets nodig dat betrouwbaar, praktisch en toch nét een tikje anders was – want een Citroën zonder eigenwijze techniek of design, dat kan natuurlijk niet. De ZX werd daarom niet alleen een degelijke hatchback, maar kreeg ook een innovatief onderstel met een meebewegende achteras. Hierdoor voelde de auto in bochten verrassend speels aan, zonder zijn comfortabele karakter te verliezen. Voor een auto die vooral bedoeld was voor gezinnen en forenzen, klonk dat bijna als een toverformule.
Het ontwerp liep samen met dat van de Peugeot 306 en de ZX beschikte over een passief meesturende achteras. Dit technische snufje zorgde voor een geweldige wegligging wat zijn saaie voorkomen wat compenseerde. Bovendien had de ZX een ruim interieur en was hij scherp geprijsd. De Peugeot 306 had een meer aansprekende vormgeving en was daarmee succesvoller dan de ZX.
Citroën Avantage, Aura, Reflex en Volcane
Het model werd voorgesteld als “Collection”, met een Avantage, Aura, Reflex en Volcane uitvoering. Later volgden er nog een Furio uitvoering en de 16-klepper. De auto was er in een 3- en 5-deurs versie met 1.4, 1.6, en 1.9 benzinemotoren. In 1993 werd de 1.9 benzinemotor vervangen door de (in de Xantia) geïntroduceerde 1.8 en 2.0 8v benzinemotor). Ook werden de robuuste 1.9 diesel en 1.9 turbodieselmotor (met intercooler) in de ZX leverbaar. Citroën heeft ook nog een versie met de 1.1 liter benzinemotor (60 pk) gebouwd, maar die is in Nederland nooit officieel geïmporteerd.
De snelle ZX Volcane was de concurrent van de Golf GTI. De Volcane was aanvankelijk met de krachtigste 1.9i motor uitgerust, dit was één van de snelste Citroëns voor op de openbare weg. In 1993 werd deze versie opgevolgd door de 2.0i Volcane. De 16V-uitvoering kwam ook op de markt met een nieuw ontwikkelde 2.0 16v motor met 155 PK. Het motorengamma was hiermee identiek aan dat van de Peugeot 306.

Design en interieur
Qua uiterlijk was de ZX wat braver dan zijn grotere broer, de Xantia, maar nog steeds herkenbaar als Citroën. Geen gewaagde vleugeldeuren of ruimteschipdashboard, maar een strak gelijnde carrosserie die precies paste in het begin van de jaren negentig. Het design moest tijdloos zijn, en dat is aardig gelukt – al zouden sommigen zeggen dat “tijdloos” in dit geval ook een beetje “kleurloos” betekent.
Het interieur was typisch Frans: functioneel, maar met hier en daar een eigenwijze vondst. Het dashboard was overzichtelijk en de materialen degelijk genoeg voor dagelijks gebruik. De stoelen boden de bekende Citroën-comfortbeleving, en het achterbankje had een slimme schuifconstructie waardoor je kon kiezen tussen extra beenruimte of meer bagageruimte. Praktisch én vooruitstrevend, al bleef het typisch Citroën dat je soms drie keer moest kijken om de juiste knop te vinden.
In 1994 onderging de ZX een makeover. De phase 2 van de ZX is te herkennen aan de open grille en het interieur kreeg onder andere een afgeronder stuur. Ook werd een station versie van de ZX verkrijgbaar. Tegen het einde van de leverperiode werd nog een nieuwe 1.8 16v motor geïntroduceerd en kreeg de 2.0 16v wat meer vermogen (167 PK).
Concurrenten
De ZX stond lijnrecht tegenover auto’s als:
- Volkswagen Golf III
- Opel Astra F
- Ford Escort
- Renault 19
- Peugeot 306
de ZX vormde eigenlijk de basis voor de eerste generatie Peugeot 306. Beide auto’s deelden het platform, maar waar de Peugeot wat vlotter en jeugdiger oogde, bleef de ZX de degelijke no-nonsense keuze. Toch was de ZX Volcane een publiekslieveling: een compacte hatchback met serieuze sportieve ambities.
De meedraaiende achteras van de ZX gaf de auto een speels karakter in bochten. Sommige rijders waren er in het begin een beetje huiverig voor, maar eenmaal gewend voelde het alsof de auto vanzelf door de bocht rolde. Niet gek dat de ZX in rally-uitvoeringen ook best wat successen behaalde.
In 1998 werd de ZX opgevolgd door de Citroën Xsara, die hetzelfde platform bleef gebruiken maar een moderner jasje kreeg en beter aansloot bij de wensen van het publiek eind jaren negentig.
MODELINFORMATIE
PRESTATIES TOPMODEL
Citroën modellen
Garages en specialisten
- Hier kan uw bedrijf staan
- Ad van der Horst - Boerdonkspecialist
- Auto Renaissance - Amsterdamspecialist
- DS Advies - Amsterdamspecialist
- Eend it Something - Nieuweschansspecialist
- Speed 8 Classics - Mallespecialist
- Stalling Bollenstreek - Voorhoutspecialist
- Stoffeerderij C. van Straaten en Zn. - Woerdenspecialist
- Tony de Bruijn bekledingen - Roosendaalspecialist
- Witmer & Odijk - Warmondspecialist
Clubs, fora en verenigingen
- 2CV club Nederland
- 2CV forum Nederland
- Ami vereniging
- Citroën AX club
- Citroën Club Nederland
- Citroën Contact
- Citroën Forum
- Citroën HY forum Nederland
- Citroën HY team Nederland
- Citroën HY vereniging ‘le Camion’
- Citroën ID/DS club Nederland
- Citroën SM Club Nederland
- CX club
- Dyane vereniging Nederland
- Enige Echte Eenden Club
- GSA vereniging
- ID/DS club
- Koninklijke Nederlandse Automobiel Club
- Méhari club Nederland
- Oldtimer en Classic Car Club Heel
- Patan automobielclub
- Traction Avant Nederland
- Veenendaalse Oldtimer Club
- Vlaamse Vehikel Klub















