Citroën CX
De Citroën CX werd verkocht tussen 1974 en 1991. In totaal werden er 1.169.695 exemplaren van de CX geproduceerd. De CX, met zijn opvallend grote en gebogen voorruit, werd verkozen als auto van het jaar 1975 en was een succesnummer voor het Franse merk. Vaak wordt de CX gezien als de ‘laatste echte’ Citroën, voordat Peugeot de controle over het bedrijf nam in 1974.

Geschiedenis en achtergrond
De Citroën CX werd in 1974 geïntroduceerd als opvolger van de DS, en de timing had niet beter of slechter kunnen zijn – het hangt ervan af hoe je het bekijkt. De oliecrisis was net uitgebroken, maar Citroën besloot toch een grote, luxe limousine op de markt te brengen. De CX was bedoeld om de DS-rijders die niet terug wilden naar een gewone sedan een nieuw thuis te geven. De auto werd meteen geroemd om zijn aerodynamische lijnen (vandaar de naam ‘CX’, een verwijzing naar de luchtweerstandscoëfficiënt) en zijn legendarische hydropneumatische vering.
Ondanks de technologische hoogstandjes kende Citroën in deze periode ook financiële problemen, wat uiteindelijk leidde tot de overname door Peugeot en de vorming van PSA. Toch bleef de CX jarenlang de vlaggenschip-Citroën. In 1985 kwam er een facelift en bleef het model nog tot 1991 in productie, totdat de XM het stokje overnam. Met meer dan een miljoen verkochte exemplaren was de CX een groot succes en tot op de dag van vandaag een icoon voor liefhebbers van comfortabele kilometervreters.
De CX was verkrijgbaar als 4-deurs ‘Berline’, als ‘Break’ en een lange berline-versie: de ‘Prestige’ in benzine-uitvoering en een ‘Limousine’ in diesel-uitvoering. De CX was de opvolger van de ID/DS en beschikte opnieuw over Citroëns unieke hydropneumatische veringssysteem.

Foto: coachbuild.com
In 1967 had Pininfarina een ontwerp gemaakt op basis van de BMC 1800. Dit prototype was een aerodynamische hatchback met een gladde zijkant, hellende motorkap en een grote achterruit. Met dit ontwerp werd niets gedaan maar het inspireerde de Citroën chef-ontwerper Robert Opron tot ‘Project L’, de beoogde opvolger van de ID/DS.
Hij voegde er nog enkele zaken aan toe, zoals een holle achterruit, koplampen in een vorm die nog niemand bedacht had, half bedekte achterwielen en de DIRAVI-besturing zoals op de Citroën SM en een gigantische voorruit welke schoongehouden werd door slechts één wisser.
Design en interieur
Qua design was de CX typisch Citroën: vloeiende, futuristische lijnen, een bijna wigvormig profiel en een achterzijde die niet iedereen kon waarderen. Robert Opron, die ook verantwoordelijk was voor de SM en de GS, tekende het model. De vormgeving was niet alleen een esthetisch statement maar ook functioneel, met een luchtweerstandswaarde die destijds uitzonderlijk laag was voor een grote sedan.
Binnenin was het alsof je in een cockpit stapte. Citroën monteerde een dashboard dat meer op een futuristisch bedieningspaneel leek dan op een traditionele auto. In plaats van conventionele hendels waren er satellietbedieningen en klokken met rollende cijfers, alsof je in een Franse sciencefictionfilm van de jaren zeventig was beland. De stoelen waren diep en zacht, zoals je mag verwachten van Citroën, en de ruimte – vooral achterin de langere Prestige-uitvoering – was royaal. Comfort stond op nummer één, en het was bijna onmogelijk om niet met een glimlach kilometers te vreten.


Ook het interieur was bijzonder met op het dashboard de zogenaamde ‘lunule’ een ergonomisch handige, bijzondere verzameling van snelheidsmeter, toerenteller, richtingsaanwijzers, e.d. De snelheid werd weergegeven door cijfers die voor een venster liepen. Een ander bijzonderheid was dat bij de eerste modellen de autoradio verticaal in het dashboard was geplaatst; na enkele jaren werd de radio op de meer gebruikelijke manier in het dashboard opgenomen, om bij de modellen na de facelift (zie hieronder) verticaal tussen de voorstoelen te belanden.

Citroën CX Serie 2 facelift
In 1985 kreeg het hele gamma van de CX een facelift, met kunststof bumpers in de kleur van de carrosserie en een ‘normaler’ dashboard met klokken, dat wellicht ook ‘non-citrofielen’ zou aanspreken. In de periode tussen de overgang van type 1 naar type 2 is een ‘tussenmodel’ gefabriceerd (enkel uitgevoerd met de GTI-turbomotor). Een mix van type 1 en type 2 met in de carrosseriekleur gespoten stalen bumpers en de nieuwe ‘klokken’ van het type 2-model. Ook de bekleding werd aangepast. De roestpreventie werd verbeterd, en de motoren werden opnieuw verbeterd en uitgebreid.
Modelvarianten
De CX was er in meerdere uitvoeringen. De basis was de vijfdeurs berline, maar er kwamen al snel luxere versies zoals de Pallas en de Prestige – die laatste met een verlengde wielbasis en een interieur dat bijna ministerieel aandeed. Later kwamen er sportieve uitvoeringen zoals de GTi en de GTi Turbo, plus praktische varianten zoals de Break en zelfs een ambulanceversie. De CX was dus echt een alleskunner, van ministerslimousine tot pakezel.
Het topmodel werd de Citroën CX Prestige Turbo II, uitgerust met een intercooler-turbomotor van 168 pk en speciale Michelin TRX-banden, ontwikkeld voor hoge snelheden. Later werd de TRD ook van een intercooler voorzien: de TRD Turbo 2 met een vermogen van 120 pk. Het uitrustingsniveau lag voor die dagen op uitzonderlijk hoog niveau met schijfremmen rondom voorzien van ABS, automatische hoogteregeling, servostuurbekrachtiging (Diravi); elektrisch bediende ramen en verwarmde zijspiegels. Verder was er ook nog airconditioning, cruise control en centrale deurvergrendeling met afstandsbediening.

Concurrenten
De CX nam het op tegen zwaargewichten als:
- Mercedes-Benz W123 en W124
- BMW 5- en 7-serie
- Jaguar XJ
- Lancia Gamma
Toch wist de Citroën zich te onderscheiden met zijn comfort en eigenzinnigheid. Waar de Duitsers strak en degelijk waren, gooide de CX het op futuristische flair en de beroemde zwevende rijervaring.
Uiteindelijk werden er meer dan één miljoen exemplaren van de CX geproduceerd, voordat hij in 1989 werd opgevolgd door de Citroën XM. De CX bleef, ook als Break, nog tot 1991 leverbaar, om uiteindelijk te worden opgevolgd door de XM.
MODELINFORMATIE
PRESTATIES TOPMODEL
Citroën modellen
Garages en specialisten
- Hier kan uw bedrijf staan
- Ad van der Horst - Boerdonkspecialist
- Auto Renaissance - Amsterdamspecialist
- DS Advies - Amsterdamspecialist
- Eend it Something - Nieuweschansspecialist
- Speed 8 Classics - Mallespecialist
- Stalling Bollenstreek - Voorhoutspecialist
- Stoffeerderij C. van Straaten en Zn. - Woerdenspecialist
- Tony de Bruijn bekledingen - Roosendaalspecialist
- Witmer & Odijk - Warmondspecialist
Clubs, fora en verenigingen
- 2CV club Nederland
- 2CV forum Nederland
- Ami vereniging
- Citroën AX club
- Citroën Club Nederland
- Citroën Contact
- Citroën Forum
- Citroën HY forum Nederland
- Citroën HY team Nederland
- Citroën HY vereniging ‘le Camion’
- Citroën ID/DS club Nederland
- Citroën SM Club Nederland
- CX club
- Dyane vereniging Nederland
- Enige Echte Eenden Club
- GSA vereniging
- ID/DS club
- Koninklijke Nederlandse Automobiel Club
- Méhari club Nederland
- Oldtimer en Classic Car Club Heel
- Patan automobielclub
- Traction Avant Nederland
- Veenendaalse Oldtimer Club
- Vlaamse Vehikel Klub















