BMW 1500 / 1600 / 1800 / 2000

De BMW 1500 werd in 1961 geïntroduceerd en was het allereerste model van de baanbrekende BMW Neue Klasse. Deze middenklasser luidde een nieuw tijdperk in voor BMW: modern, sportief en betaalbaar, gericht op de zakelijke rijder én de sportieve automobilist. De 1500 wordt vaak gezien als de auto die BMW redde van de financiële ondergang en de basis legde voor de succesvolle 3-, 5- en 7-serie die later zouden volgen.

Onder het ‘nieuwe klasse’ platform (Duits: Neue Klasse) van BMW vallen meerdere BMW’s die gebouwd werden tussen 1961 en 1972. Er vallen vier sedan modellen en een coupé model onder deze klasse, met name de 1500, 1800, 1600 en 2000 sedan modellen en de 2000C coupé.

BMW 1500

Geschiedenis en achtergrond

Alles veranderde in 1961 op de IAA-autoshow in Frankfurt. Daar maakte de BMW 1500 zijn debuut, het eerste model van de Neue Klasse. De reactie was onmiddellijk. Bezoekers stonden in de rij om alleen maar de auto te zien die eruitzag als de toekomst van de automobielbouw. De media twijfelden niet, dit was het model waar iedereen op had gewacht.

De motor was aanvankelijk bedoeld als een 1,3-liter eenheid, maar Baron Alex von Falkenhausen overtuigde het management dat de minimale cilinderinhoud minstens 1,5 liter moest zijn en stelde een motor voor die kon worden uitgebreid tot 2,0 liter.

Het motorontwerp was zo succesvol dat het en zijn varianten in productie bleven tot 1988, en dat er circa 3,5 miljoen eenheden werden gebouwd. Het was ook de basis voor de turbocharged M12 die in de Formule 1 werd gebruikt, die tot 1.400 pk kon produceren met de juiste kwalificatiemodificaties.

Tegen 1963 kon BMW voor het eerst in twintig jaar dividend uitkeren aan zijn aandeelhouders. Naarmate het succes van de Neue Klasse duidelijk werd, begon BMW de vruchten te plukken.

De reddingsboei voor BMW

De BMW 1500 was de reddingsboei voor BMW: zonder dit model had het merk waarschijnlijk niet overleefd. Het ontwerp en de rijeigenschappen sloegen zo goed aan dat de BMW 1500 direct werd uitgeroepen tot een van de beste middenklassers van zijn tijd. Autojournalisten prezen de combinatie van sportiviteit en bruikbaarheid, iets dat de merkidentiteit van BMW tot op de dag van vandaag bepaalt.

Neue Klasse

De naam “Neue Klasse” verwees naar het 1,5 tot 2,0-liter prestatiesegment, waarin BMW sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer actief was geweest. De motor was aanvankelijk bedoeld als een 1,3-liter eenheid, maar Baron Alex von Falkenhausen overtuigde het management dat de minimale cilinderinhoud minstens 1,5 liter moest zijn en stelde een motor voor die kon worden uitgebreid tot 2,0 liter, een beslissing die geniaal bleek.

Design en interieur

Het ontwerp van de Neue Klasse werd gecreëerd door Wilhelm Hofmeister samen met de Italiaanse stylist Giovanni Michelotti. Het resultaat was een minimalistische, strakke vorm die zelfs decennia later opmerkelijk goed is gebleven. Hier verscheen voor het eerst de iconische “Hofmeister-knik”, de kenmerkende knik in de C-stijl die tot op de dag van vandaag een van de meest herkenbare ontwerpelementen van BMW is.

Met dubbele frontgrilles gescheiden door de bekende nieren was het de eerste BMW met de kenmerkende “haaienneus” — later terzijde geschoven ten gunste van Bangle-era kubisme.

Een ongewone en vindingrijke aanpak betrof het kantelen van de motor 30 graden naar rechts van verticaal, wat nodig was om de lage motorkaplijn mogelijk te maken, en wat daarmee de zwaartepuntshoogte verlaagde ten opzichte van een rechtopstaande motor.

Tijdgenootse rapporten prezen de rondom zichtbaarheid en de commanderende rijpositie, terwijl werd genoteerd dat het nodig was een beetje naar voren te leunen om eerste en derde versnelling in te schakelen vanwege de lange bewegingsafstand van de versnellingspook.

Alle vier de sedanvarianten, 1500, 1600, 1800 en 2000, deelden nagenoeg dezelfde carrosserie en wielbasis. De 2000 kreeg in 1969 een visuele update met rechthoekige koplampen en een nieuw dashboard, waardoor hij er iets anders uitzag dan de vroege modellen. De 1800 TI en 2000 TI/tii-varianten hadden sportiever afgestemde vering en remmen, niet alleen een sterkere motor.

Modelvarianten

De BMW 1500 was het beginpunt van een hele modelfamilie:

• BMW 1500 (1962–1964) — 23.807 gebouwde exemplaren, 80 pk, enig model bij introductie
• BMW 1600 (1964–1968) — directe opvolger van de 1500, 1.573 cc, 85 pk
• BMW 1800 (1963–1971) — parallel geïntroduceerd in 1963, 1.773 cc, 90 pk
• BMW 1800 TI (1964–1966) — twin Solex carburateurs, 110 pk, semi-racersspecificatie
• BMW 1800 TI/SA (1964–1965) — homologatiespecial, slechts 200 gebouwde exemplaren, alleen verkrijgbaar voor houders van een geldig wedstrijdrijbewijs
• BMW 2000 (1966–1972) — 1.990 cc, 100 pk, topmodel van de sedan-lijn
• BMW 2000 TI / tii (1966–1972) — twin carburateurs en later Kugelfischer injectie, 120–130 pk
• BMW 2000 C / 2000 CS (1965–1969) — luxe coupés, directe voorlopers van de E9

Concurrenten

Het faillissement van Borgward in 1961 en het verdwijnen van zijn Isabella, een directe concurrent van de BMW 1500, verhoogde zeker het verkooppotentieel van de 1500. De BMW 1500 wist zich te onderscheiden door zijn sportieve rijkarakter en uitstekende wegligging, ongebruikelijk in zijn klasse. Andere directe concurrenten waren:

• Alfa Romeo Giulia 1300/1600
• Mercedes-Benz W110 190
• Opel Rekord A

Opvolgend model

De Neue Klasse vierdeurs-sedanfamilie werd in 1972 vervangen door de grotere BMW 5-serie (E12). De tweedeurs sportwagens van de Neue Klasse, de 02-serie, werden geïntroduceerd in 1966 en waren directe voorlopers van de beroemde BMW 3-serie. De 2000 C en 2000 CS coupés werden in 1969 vervangen door de E9 2800 CS.