BMW 1600-2 / 1602 / 1802 / 2002 / 2002tii / 2002 Turbo

De BMW 02-serie is de middenklasse wagen van BMW die het merk bouwde tussen 1966 en 1977. De serie werd afgeleid van de BMW nieuwe klasse, maar had twee in plaats van vier deuren. De eerste wagen van de 02-serie die aangedreven werd door de BMW M10 viercilindermotor kreeg de naam 1600-2 (Typ 114) om aan te geven dat het hier een tweedeurs betrof en niet de 1600 vierdeurs. Bij de type-aanduiding van de 02-serie slaan de eerste twee cijfers op de cilinderinhoud, behalve bij de latere 1502 die ook een 1573 cc motor had.

BMW 2002 uit 1968

Geschiedenis en achtergrond

De 1600-2 (waarbij de “-2” staat voor “2 deuren”) maakte zijn debuut op de Autoshow van Genève in maart 1966 en werd verkocht tot 1975, waarbij de aanduiding in 1971 werd vereenvoudigd tot “1602”. In het midden van de jaren zestig zag BMW een markt voor een kleinere, betaalbaardere tweedeurs versie van zijn vierdeurssedan. Ontwerpchef Wilhelm Hofmeister wees het project toe aan medewerkers Georg Bertram en Manfred Rennen, die een aantrekkelijke en sportieve auto produceerden die 5 cm korter was in wielbasis en zo’n 25 cm korter in lengte, voornamelijk door de achterpartij in te korten.

Het ontstaan van de 2002 is een van de mooiste verhalen in de BMW-geschiedenis. Helmut Werner Bönsch, BMW’s directeur productontwikkeling, en Alex von Falkenhausen, ontwerper van de M10-motor, hadden beiden een tweeliter motor laten installeren in een 1600-2 voor respectievelijk persoonlijk gebruik. Toen ze beseften dat ze beiden dezelfde modificatie hadden doorgevoerd, bereidden ze een gezamenlijk voorstel voor aan BMW’s raad van bestuur om zo’n model in productie te nemen.

De 1600 TI die in 1968 werd gelanceerd en iets meer dan een jaar in productie bleef, profiteerde van een vermogensverhoging van 20 pk dankzij een nieuwe twin-carb opstelling. Hiervan werden er circa 9.000 gemaakt

Interieur van de BMW 2002.

Design en interieur

De resulterende 1966 productie-1600-2 was minder luxe uitgerust dan de Neue Klasse, maar lichter, sneller en beter in het rijgedrag.

De 02-serie droeg alle kenmerken van de Neue Klasse over naar een compacter, sportiever pakket: de Hofmeister-knik in de C-stijl, de niergrilles, MacPherson voorwielophanging en semi-trailing arm achterwielophanging. Het resultaat was een auto die strakker, wendbaarder en aantrekkelijker was dan zijn vierdeursbroer.

In 1971 ontving de 02-serie een facelift. De driedeurs hatchback “Touring”-carrosserie en het 1802-model werden geïntroduceerd als onderdeel van de facelift.

De eerste modellen werden afgeleverd met een 1600 cc-motor met 80 PK, vandaar de naam 1600-2 (tweedeurs). In 1968 werd het model geïntroduceerd met een sterke tweeliter-motor met 100 PK. Tot 1971 zijn de 1600 en 2002 ook in een ti versie geleverd. Als optie kon ook gekozen worden voor het alpina pakket waarmee meer pk’s te koop waren. Vanaf 1971 is er een kleine facelift en de naam 1600 wordt gewijzigd in 1602.

De 1802 met een 1800cc motorinhoud werd geïntroduceerd en de 2002tii met 130 PK verving de 2002ti. Andere modellen waren de 1802 en de latere 1502 welke nog tot en met 1977 werd geproduceerd naast de eerste 3-serie (E21). In alle 02’tjes werd gebruikgemaakt van de M10 motor die in 1961 werd geïntroduceerd in de BMW 1500 en tot en met 1987 in de 3-serie gebruikt werd. In de negen productiejaren veranderde het model nauwelijks.

2002 met ronde achterlichten uit 1970.

2002 met vierkante achterlichten uit 1975.

Aanpassingen vanaf 1974

De belangrijkste wijziging kwam in de 1974 – 1976 modellen die werden uitgerust met rechthoekige achterlichten en grotere, energieabsorberende bumpers. Deze modellen kregen ook een imitatie houtnerf instrumentenpaneel en een kleiner, vier-spaaks stuurwiel. Dat jaar kwam BMW met de 2002 turbo met mechanische injectie en turbocompressor met 170 PK.

Dit model was de eerste in serie geproduceerde auto met een turbo, 2 jaar voor de Porsche 930 turbo. De turbo-variant was te krijgen in zilver en wit (en 1 exemplaar is afgeleverd in de kleur zwart). Door de oliecrisis werd het benzineverbruik erg bekritiseerd. In totaal zijn er 1672 stuks afgeleverd. De BMW ti en tii werden na een tijdje ook in de racerij erg populair. De turbo-versies waren hier te kwetsbaar voor.

BMW 2002 tuning

Het model deed ook een aantal tuning bedrijven ontstaan zoals AC Schnitzer en Koepchen om de 02 nog sportiever te maken. Een van deze bedrijven ging zover dat er behalve de carrosserie bijna niets meer origineel bleef en ze een eigen automerk werden, dit bedrijf is nu bekend onder de naam Alpina.

BMW 2002 Diana.

Er was keuze uit vier 2000 cc-motoren,variërend van 100 PK tot de legendarische Turbo-versie met 170 PK. De lichtste variant kwam met een enkele Solex-carburateur (100 pk), gevolgd door een blok met twee dubbele Solex carburateurs (2002Ti, 120 pk). De motor met Kugelfischer-Bosch mechanische brandstofinjectie (2002Tii) was goed voor 130 PK en in 1974 kwam de legendarische 2002 Turbo (170 pk) op de markt, de eerste geblazen productieauto.

Modelvarianten

In totaal zijn van de BMW 02 (de 1600-2, 1602, 1802, 2002) 861.940 exemplaren gemaaIn totaal zijn van de BMW 02 861.940 exemplaren gebouwd. De Turbo, Alpine en Diana waren de huzarenstukjes onder de 2002 modellen.

• BMW 1600-2 (1966–1971) — eerste versie, 85 pk, basis van de hele familie
• BMW 1600 TI (1967–1968) — twin Solex carburateurs, 105 pk, niet verkrijgbaar in de VS, circa 9.000 gebouwde exemplaren
• BMW 1602 (1971–1975) — hernoemde versie van de 1600-2, 66.612 gebouwde exemplaren
• BMW 1802 (1971–1975) — 1.766 cc motor, 90 pk, alleen linksgestuurd
• BMW 1502 (1975–1977) — economiemodel voor goedkopere reguliere benzine, lagere compressieverhouding van 8,0:1, 75 pk
• BMW 2002 (1968–1975) — 100 pk enkele carburateur, het iconische model van de serie
• BMW 2002 ti (1968–1971) — twin Solex carburateurs, 120 pk
• BMW 2002 tii (1971–1975) — Kugelfischer mechanische brandstofinjectie, 130 pk
• BMW 2002 Turbo (1973–1974) — eerste Europese productieauto met turbo, 0–100 km/u in 7 seconden, 170 pk, slechts 1.672 gebouwde exemplaren
• BMW 2002 Automatic (1969–1975) — 2002 met ZF driebaks automaat
• Baur Cabriolet (1967–1975) — open versie door Karosserie Baur, eerst volledig cabriolet, later targa-top
• Touring (1971–1974) — driedeurs hatchback, slechts 25.827 Touring-modellen verkocht

BMW 2002 gewilde klassieker

Onder de 02 kenners zijn de meest gewilde 2002’s de high-performance-brandstofinjectie tii modellen met de ronde achterlichten welke werden geproduceerd tussen 1972 en 1973, direct gevolgd door de 1974 tii met de rechthoekige achterlichten. Onder de standaard 2002 modellen is ook het ’72-’73 model met de ronde achterlichten populair. Deze werden uitgerust met sterkere chromen voor- en achterbumpers. De exemplaren met open dak zijn ook zeer gewild.

Concurrenten BMW 02-serie

De Datsun 510 kon de kracht-gewichtverhouding en het onderstel van de nieuwe BMW evenaren en verdiende zichzelf al snel de titel “De Arme Man’s BMW”. Andere directe concurrenten waren:

• Alfa Romeo Giulia Ti
• Ford Escort Twin Cam
• Triumph GT6
• Volkswagen Golf GTI (late periode)

De BMW 2002 wordt vaak gezien als de auto die BMW op de wereldkaart zette. Dankzij de tii en turbo-uitvoeringen legde BMW de basis voor hun reputatie van sportieve, rijdersgerichte sedans. In de jaren ’70 was de 2002 een populaire auto in amateur-rallysporten en clubraces. Het model werd opgevolgd door de BMW E21 3-serie (316/318/320), die vanaf 1975 het compacte sportieve segment van BMW voortzette en wereldwijd succes oogstte.