Mini

Το Mini, το μικρότερο αυτοκίνητο από άποψη διαστάσεων στην αυτοκινητοβιομηχανία, κατασκευάστηκε στην αρχική του έκδοση στην Αγγλία μεταξύ 1959 και 2000. Ήταν ένα επαναστατικό και χαρακτηριστικό μικρό αυτοκίνητο που σχεδιάστηκε από τον Alec Issigonis για την British Motor Corporation (BMC) και κατασκευάστηκε στο Μπέρμιγχαμ. Μοναδικό για τις πρώτες του μέρες ήταν ο εγκάρσια τοποθετημένος κινητήρας, κάτι που βλέπετε πιο συχνά σήμερα.

Ιστορία του Μίνι

Στα τέλη της δεκαετίας του 1950, δεν υπήρχαν ακόμη πραγματικά μικρά αυτοκίνητα. Η κρίση του Σουέζ, με την επακόλουθη έλλειψη καυσίμων, δημιούργησε ζήτηση για ένα αυτοκίνητο με οικονομία καυσίμου. Η Γερμανία ήταν η πρώτη που κάλυψε αυτό το κενό με την εισαγωγή του λεγόμενου «Bubble Car» (ενός μικρού αυτοκινήτου με διαφανές (πλαστικό) καπό). Ο Σερ Λέοναρντ Λορντ ανέθεσε την ανάπτυξη ενός μικρού αγγλικού αυτοκινήτου που ήταν, ωστόσο, αρκετά μεγάλο για να μεταφέρει τέσσερα άτομα και έπρεπε να είναι μικρότερο από ένα... Morris Minor και το Austin A35, τα μοντέλα BMC.

Ο Άλεκ Ισιγκόνης ανέλαβε τη δημιουργία αυτού του αυτοκινήτου. Είχε ήδη αποδεδειγμένο ιστορικό ως σχεδιαστής του Morris Minor. Μια άλλη απαίτηση ήταν να χρησιμοποιήσει έναν υπάρχοντα κινητήρα BMC. Ο δοκιμασμένος, αν και κάπως παλαιότερος, κινητήρας σειράς Austin A πληρούσε τις απαιτήσεις. Ο Ισιγκόνης τοποθέτησε τον κινητήρα εγκάρσια με κίνηση στους εμπρός τροχούς. Αυτό ήταν πολύ ασυνήθιστο για την εποχή. Αρχικά, ο Ισιγκόνης ήθελε το καρμπυρατέρ μπροστά και την ανάφλεξη και τα ηλεκτρονικά πίσω, αλλά επειδή αυτό προκαλούσε προβλήματα με το καρμπυρατέρ, αποφάσισε να περιστρέψει τον κινητήρα κατά 180 μοίρες. Το ψυγείο τοποθετήθηκε στην αριστερή πλευρά του κινητήρα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα κλασικά Mini δυσκολεύονται σε έντονη βροχή: το νερό της βροχής μπορεί εύκολα να εισέλθει στο σύστημα ανάφλεξης, και αυτό φυσικά δεν αναμειγνύεται καλά.

Κλασικό Μίνι Ι

Ο Λέοναρντ Λορντ οδήγησε ένα πρωτότυπο Mini για λίγα λεπτά και ήταν τόσο ενθουσιασμένος που ανέθεσε στον Ισιγώνη να έχει το πρωτότυπο έτοιμο για παραγωγή μέσα σε ένα χρόνο. Το πρώτο Mini δεν ήταν αυτοκίνητο μαζικής παραγωγής. Ο εργάτης Άλμπερτ Γκριν συναρμολόγησε ένα σχεδόν εξ ολοκλήρου στο χέρι σε μόλις 7 ώρες. Καθόλου άσχημα για ένα κιτ με 3016 μπουλόνια και βίδες. Στον Άλμπερτ προσφέρθηκε η ευκαιρία να αγοράσει ένα, αλλά αρνήθηκε. Το Mini με αριθμό κυκλοφορίας 621 AOK τελικά μεταφέρθηκε στο Βρετανικό Κέντρο Αυτοκινητιστικής Κληρονομιάς. Το 1959, το Mini μπήκε σε μαζική παραγωγή και ένα αυτοκίνητο έβγαινε από τη γραμμή συναρμολόγησης κάθε δύο ώρες.

Το Mini εμφανίστηκε σε δύο διαφορετικές εκδόσεις: το Morris Mini Minor και το Austin Seven. Και τα δύο αυτοκίνητα είναι πανομοιότυπα εκτός από κάποιες οπτικές λεπτομέρειες. Σε σύγκριση με άλλα αυτοκίνητα της εποχής, το Mini παρουσίαζε επίσης διακριτικές διαφορές, όπως το κεντρικά τοποθετημένο ταχύμετρο. Οι πόρτες άνοιγαν χρησιμοποιώντας ένα δερμάτινο κορδόνι. Σύμφωνα με την BMC, αυτό διατηρούσε το κόστος χαμηλό. Το ίδιο σύστημα χρησιμοποιήθηκε στα μοντέλα Porsche του 1973 και του 1991, αλλά για μείωση του βάρους. Παρά τις θετικές αντιδράσεις, το Mini παρουσίασε κάποια προβλήματα: μέτριο φινίρισμα, παράθυρα που μπλοκάρονταν και πολύ εύκολο άνοιγμα των θυρών, ακόμη και για άτομα που δεν ήταν ιδιοκτήτες του Mini. Και μετά υπήρχε το πρόβλημα με την ανάφλεξη κατά τη διάρκεια της βροχής. Το Mini διέρρευσε επίσης σημαντική ποσότητα νερού. Αυτό δεν έγινε ποτέ αντιληπτό κατά τη διάρκεια των δοκιμών, επειδή διεξήχθησαν μόνο σε ξηρό καιρό. Ο Issigonis παραδέχτηκε αργότερα ότι αυτή η διαρροή προκλήθηκε από την αντιστροφή των πάνελ του δαπέδου. Παρεμπιπτόντως, το Mini κατανάλωσε επίσης αρκετό λάδι.

Επιτυχία στην Ευρώπη, αποτυχία στις Ηνωμένες Πολιτείες

Το Mini πουλήθηκε το ΗΠΑ, αλλά εκεί κατέρρευσε εντελώς. Οι πωλήσεις στην Ευρώπη επίσης δεν ανταποκρίθηκαν στις προσδοκίες τον πρώτο χρόνο. Οι καταναλωτές έπρεπε ακόμα να συνηθίσουν αυτό το νέο σχέδιο, με όλα τα χαρακτηριστικά που ήταν τόσο διαφορετικά για εκείνη την εποχή. Μόνο 20.000 Mini κατασκευάστηκαν τον πρώτο χρόνο. Τα πράγματα βελτιώθηκαν το 1960. Εκείνη τη χρονιά, πουλήθηκαν 100.000 Mini, με αύξηση της παραγωγής κατά 100% τον επόμενο χρόνο. Το Mini έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές στην Αγγλία. Οι VIP το θεωρούσαν σύμβολο κύρους, και αυτό είχε διεγερτική επίδραση στους «απλούς ανθρώπους». Ο Peter Sellers, οι Beatles, ο Charles Aznavour, ο βασιλιάς Χουσεΐν της Ιορδανίας, ο Dudley Moore και ο Steve McQueen, μεταξύ άλλων, αγόρασαν ένα Mini.

Ο Τζον Λένον στο μίνι του

Ο πνευματικός πατέρας Ισιγώνης κατασκεύασε επίσης ένα ειδικό Mini για τον Έντσο Φερράρι, αλλά ο τελευταίος το επέστρεψε επειδή, σύμφωνα με τον Ιταλό, το τιμόνι ήταν στη λάθος πλευρά. Στη συνέχεια του στάλθηκε μια ευρωπαϊκή έκδοση και ο Έντσο Φερράρι αγόρασε δύο ακόμη για να αγωνιστεί στα βουνά της Ιταλίας.

Εκτός από την πτυχή του κύρους, υπήρχαν και πρακτικοί λόγοι για να αγοράσει κανείς ένα Mini. Το Mini ήταν πολύ οικονομικό στην κατανάλωση καυσίμου, εύκολο στο παρκάρισμα και με καλό χειρισμό. Η αναλογία μεταξύ του μεγέθους του και του εσωτερικού χώρου είναι επίσης αξιοσημείωτη. Αλλά πάνω απ' όλα, η σπορ εμφάνισή του πουλούσε πολύ καλά. Η τελική ταχύτητα ήταν 115 χλμ./ώρα, κάτι που δεν ήταν άσχημο για ένα αυτοκίνητο με 34 ίππους κάτω από το καπό. Σχεδόν αμέσως μετά την παρουσίαση του Mini, οι εταιρείες βελτίωσης ακολούθησαν τη μόδα. Αυτό δεν άρεσε καθόλου στον Issigonis, επειδή κατά τη γνώμη του, οι 34 ίπποι ήταν υπεραρκετοί για ένα αυτοκίνητο 600 κιλών. Ένα χρόνο μετά την παρουσίασή του, το Mini Cooper κυκλοφόρησε στην αγορά. Αυτή ήταν η επανάσταση για το Mini. Ο σχεδιαστής αγωνιστικών αυτοκινήτων John Cooper είχε αναβαθμίσει τον κινητήρα στους 55 ίππους. Ο κινητήρας των 997cc έδινε στο Mini τελική ταχύτητα 140 χλμ./ώρα. Το Mini διέθετε μικροσκοπικά δισκόφρενα ειδικά σχεδιασμένα για το Cooper από την Lockhead. Τα επιπλέον καντράν και ένα διαφορετικό χρωματικό συνδυασμό έδωσαν την τελική πινελιά. Η BMC ήλπιζε να πουλήσει 1000, αλλά πούλησε όχι λιγότερες από 150.000.

Το Cooper έγινε το πιο μοντέρνο αυτοκίνητο που έπρεπε να δει κανείς. Οδήγησε επίσης κάθε πιθανό οδηγό ράλι στην πίστα. Οδηγοί όπως ο James Hunt, ο Jackie Stewart και ο Niki Lauda ξεκίνησαν την αγωνιστική τους καριέρα με το Cooper. Ο John Cooper τα πήγε περίφημα. Έπαιρνε δύο βρετανικές λίρες για κάθε Cooper που πουλούσε.

Ένα αυτοκίνητο σαφώς δεν χρειάζεται μεγάλο κινητήρα για να είναι σπορ αυτοκίνητο. Αυτή η θεωρία έχει αποδειχθεί επανειλημμένα από το Mini. Το Cooper εξέπληξε φίλους και εχθρούς. Και η ανάπτυξη του κινητήρα δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί. Η BMC παρουσίασε το Cooper 'S' με κινητήρα 1071cc. Αυτή ήταν η απάντηση της αγγλικής αυτοκινητοβιομηχανίας στο Ford Cortina GT. Το Cooper S ξεπέρασε όλα τα μεγαλύτερα, βαρύτερα αυτοκίνητα. Η έκδοση Cooper είχε τόσο καλή απόδοση που η BMC αποφάσισε να δημιουργήσει μια ειδική ομάδα ράλι. Το Mini κέρδισε το πρώτο του ράλι το 1963, αλλά το Ράλι Μόντε Κάρλο είναι το ράλι που πρέπει να κερδίσει κανείς. Το 1964, η μάρκα κέρδισε το Ράλι Μόντε Κάρλο με οδηγό τον Padpy Hopkirk. Αυτό επαναλήφθηκε το 1965, το 1966 και το 1967. Το 1965, το 1966 και το 1967, το Mini πέτυχε 22 νίκες σε μεγάλα διεθνή ράλι. Ο Rauno Aaltonen κέρδισε οκτώ από αυτές τις νίκες. Το 1994, ο Paddy Hopkirk εμφανίστηκε ξανά στην εκκίνηση του Ράλι Μόντε Κάρλο, αυτή τη φορά με ένα νέο Cooper αλλά με τον ίδιο αριθμό εκκίνησης: 37.

Ο Ισιγώνης δεν έμεινε άπραγος. Σχεδίασε αυτοκίνητα για να ενισχύσει την επιτυχία του Mini. Το 1960, παρουσιάστηκε ένα βαν, ακολουθούμενο από το station wagon: το Morris Mini Traveller ή το Austin Seven Countryman. Αυτές οι εκδόσεις διέθεταν ξύλινα πάνελ στα πλαϊνά του αυτοκινήτου. Μια έκδοση pickup παρουσιάστηκε το 1961 και ήταν πολύ δημοφιλής στους αγρότες. Η πυροσβεστική και η Βασιλική Ταχυδρομική Υπηρεσία χρησιμοποίησαν επίσης αυτό το Mini. Το Mini ήταν επίσης δημοφιλές στην κυβέρνηση. Η αστυνομία αγόρασε εκατοντάδες Mini ως αυτοκίνητα επιτήρησης. Οι εταιρείες βελτίωσης διασκεδάζουν με το Mini. Οι VIPs έχουν προσαρμόσει τα Mini τους από εταιρείες όπως οι Wood and Picket, Hooper και Radfort για χιλιάδες βρετανικές λίρες.

Το τμήμα μάρκετινγκ της BMC δεν ήταν ευχαριστημένο με όλες αυτές τις μικρές εταιρείες που απομυζούσαν ένα μερίδιο των εσόδων. Γι' αυτό και παρουσίασαν τα πολυτελή μοντέλα. Wolseley Hornet και το ελαφρώς πιο ακριβό Riley Elf το 1961. Αυτά ήταν ελαφρώς διαφορετικά λόγω της μάσκας και του χώρου αποσκευών, τα οποία ήταν διαφορετικά. Καμία από τις δύο εκδόσεις δεν σημείωσε επιτυχία και σταμάτησαν την παραγωγή τους το 1968.

Το 1962, κανείς δεν μιλούσε για το Austin Seven ή το Morris Mini Minor. Το όνομα Mini ήταν τόσο γνωστό που η BMC το υιοθέτησε για το αυτοκίνητο. Το Morris διατήρησε το πλήρες όνομά του μέχρι το 1969, όταν η BMC έγινε British Leyland. Ένας από τους τελευταίους κλώνους του Mini ήταν το Moke, το οποίο εμφανίστηκε το 1964. Αυτή η παραλλαγή σχεδιάστηκε αρχικά για τον στρατό. Υποτίθεται ότι ήταν ελαφριά και ικανή να επιβιώσει από προσγείωση με αλεξίπτωτο. Αλλά αυτό δεν συνέβη. Τα ελαστικά ήταν πολύ μικρά και η κίνηση στους μπροστινούς τροχούς από μόνη της δεν ήταν αρκετή για το έδαφος για το οποίο είχε σχεδιαστεί. Το Moke θα είχε πεθάνει ήσυχα αν το κοινό δεν είχε δείξει ενδιαφέρον. Αποδείχθηκε ένα εξαιρετικό αυτοκίνητο εξαγωγής, που χρησιμοποιήθηκε σε παραθαλάσσια θέρετρα όπως η Νίκαια στη Γαλλία. Η Brigitte Bardot οδήγησε ένα και το ονόμασε «μικρο-αγγλέ» της. Η Αμερική και ιδιαίτερα η Αυστραλία αγόρασαν το αυτοκίνητο σε τεράστιες ποσότητες. Το 1968, η παραγωγή μεταφέρθηκε στην Αυστραλία για να μεγιστοποιηθεί η παραγωγική ικανότητα.

Μίνι παραγωγή εκτός Αγγλίας

Το Mini κατασκευαζόταν επίσης και σε άλλες χώρες. Κατασκευάζονταν στο Βέλγιο, στο Seneffe, και στο Innocenti στο Μιλάνο. Η British Leyland αγόρασε το εργοστάσιο για 3 εκατομμύρια βρετανικές λίρες μετά τον θάνατο του ιδιοκτήτη, Innocenti. Τα Mini του Innocenti δεν ήταν γνωστά για την ποιότητά τους, επειδή στην παραγωγή τους χρησιμοποιούνταν ανακυκλωμένος χάλυβας. Το αποτέλεσμα ήταν η σκουριά. Το εργοστάσιο της Innocenti κατασκεύασε ένα νέο αμάξωμα για το Mini, σχεδιασμένο από τον Bertone χρησιμοποιώντας τη δομή του Mini. Αυτά τα Mini εμφανίστηκαν στην αγορά ως Innocenti 90 ή 120. Ο De Tomaso παρουσίασε έναν ιταλικό διάδοχο του Mini Cooper το 1976. Αυτό είχε τελική ταχύτητα 160 χλμ./ώρα με κινητήρα 1275 κ.εκ. που απέδιδε 74 ίππους.

Τεχνικά, το μοντέλο βελτιωνόταν σταθερά. Τα Riley και Wolseley διέθεταν την λεγόμενη υδραυλική ανάρτηση, η οποία είχε αντιγραφεί από τα Austin και Morris 1100. Το υγρό αποθηκεύονταν σε κώνους από καουτσούκ, με αποτέλεσμα μια πιο άνετη οδήγηση. Η BMC το ενέκρινε αυτό και η ξηρή ανάρτηση εξαφανίστηκε, αλλά μόνο για λίγα χρόνια. Το 1965, τη χρονιά που το εκατομμυριοστό Mini βγήκε από τη γραμμή συναρμολόγησης, η BMC παρουσίασε το αυτόματο κιβώτιο 4 ταχυτήτων. Το σύστημα ήταν έξυπνο, αλλά δεν λειτουργούσε καλά. Όταν έμπαινε σε μια γρήγορη στροφή, όλο το λάδι έρεε προς τη μία πλευρά, προκαλώντας ζημιά στον κινητήρα. Έγιναν διάφορες τροποποιήσεις για να διορθωθεί αυτό. Το 1967, η βασική έκδοση έλαβε έναν κινητήρα 998cc παράλληλα με τον κινητήρα 848cc, και επίσης έλαβε συγχρονιστή στην πρώτη ταχύτητα. Το 1967, παρουσιάστηκε το Mark II.

Το μικρό αγγλικό αυτοκίνητο πούλησε εξαιρετικά καλά (318.475 μονάδες μόνο το 1971) και το 3 εκατομμυριοστό παράδειγμα βγήκε από τη γραμμή παραγωγής την επόμενη χρονιά. Παρ' όλα αυτά, η British Leyland προέβλεψε το τέλος του Mini. Ο Issigonis είχε σχεδιάσει έναν διάδοχο το 1968. Αυτό το έργο εγκαταλείφθηκε λόγω έλλειψης κεφαλαίων. Η Ford και η VW σημείωσαν καλή επιτυχία με παρόμοια σχέδια τα επόμενα χρόνια. Το 1969, παρουσιάστηκε ένα συμβιβαστικό μοντέλο: το Mini Clubman. Το Clubman, το οποίο αντικατέστησε ταυτόχρονα τα Elf, Hornet και Cooper, είχε τα όργανα πίσω από το τιμόνι. Το Mini Clubman Estate αντικατέστησε το Countryman και το Traveller. Το Clubman διέθετε στάνταρ κινητήρα 998cc.

Ολόκληρη η παραγωγή μεταφέρθηκε στο Longbridge για να ελευθερωθεί το εργοστάσιο του Cowley για το Austin Maxi και το Morris Marina. Ο John Cooper εξακολουθούσε να αμείβεται με δύο λίρες για κάθε Cooper που πωλούνταν, γι' αυτό και η British Leyland αποφάσισε να διακόψει την παραγωγή του Cooper το 1971. Καθ' όλη τη δεκαετία του 1970, η British Leyland συνέχισε να προσπαθεί να βρει διάδοχο. Μετά από μια σειρά αποτυχιών, το Austin Mini Metro παρουσιάστηκε το 1980. Αρχικά προοριζόταν να αντικαταστήσει το Mini, παρόλα αυτά κατασκευαζόταν παράλληλα με αυτό. Τεχνικά, το Metro έμοιαζε με το Mini, αλλά οπτικά ήταν εντελώς διαφορετικά. Ωστόσο, το μοντέλο δεν πούλησε καλά. Μέχρι το 1980, το Clubman αντικατέστησε το Cooper και το Clubman 1275GT αποσύρθηκε από την παραγωγή, όπως και τα Pick-up, Estate και Van το 1982. Μόνο το αρχικό Mini παρέμεινε. Από το 1979 και μετά, ήταν διαθέσιμο μόνο με κινητήρα 998cc.

Τις πρόσφατες δεκαετίες του 80 και του 70, οι πωλήσεις και η παραγωγή του Mini παρουσίασαν σταθερή πτώση. Το Mini αντιμετώπισε σκληρό ανταγωνισμό. Για να αναβιώσει το Mini, η British Leyland και αργότερα η Austin Rover παρήγαγαν ειδικές εκδόσεις του Mini. Τεχνικά, αυτά τα Mini δεν διέφεραν από τα παλιά, με μόνο αισθητικές αλλαγές, όπως το χρώμα και το εσωτερικό. Αυτό λειτουργεί σε κάποιο βαθμό, αλλά φαίνεται ότι οι μέρες του Mini έχουν τελειώσει. Η Rover διεξάγει μια μελέτη για να προσδιορίσει ποιος είναι ο μέσος οδηγός Mini. Αυτό δεν υπάρχει. Τα Mini αγοράζονται συχνότερα από γυναίκες, σε ποσοστό 70%. Σύμφωνα με τον Όμιλο Rover, το 56% των οδηγών είναι παντρεμένοι, το 13% είναι κάτω των 24 ετών και το 16% είναι άνω των 65 ετών. Το Mini χρησιμοποιείται συχνότερα ως δεύτερο αυτοκίνητο που προορίζεται για οδήγηση στην πόλη. Το 76% των οδηγών Mini έχουν οδηγήσει στο παρελθόν ένα Rover.

Το μοντέλο έχει γίνει κλασικό μαζί με το Volkswagen Beetle και το Citroën 2CV. Όχι περισσότερο από ό,τι στην Ιαπωνία, όπου τρελαίνονται για αυτά τα αυτοκίνητα. Το 1991, περισσότερα Mini πουλήθηκαν πουθενά αλλού παρά μόνο στην Ιαπωνία, ούτε καν στην Αγγλία. Η ζήτηση από την Ιαπωνία για το Cooper αυξήθηκε πολύ έντονα. Η John Cooper τελικά κατασκεύασε ένα κιτ για τη βελτίωση του στάνταρ κινητήρα. Αυτό αποδείχθηκε τόσο επιτυχημένο που η Rover κάλεσε τον John Cooper για μια «συζήτηση», η οποία είχε ως αποτέλεσμα την επιστροφή του Mini Cooper στην αγορά το 1990. Αυτή η περιορισμένη έκδοση σημείωσε τεράστια επιτυχία, οδηγώντας τη Rover να ξεκινήσει την παραγωγή αυτού του αυτοκινήτου ως στάνταρ παράλληλα με το κανονικό Mini.

Η διάσωση για το Mini

Αυτό το νέο Cooper έσωσε τη μάρκα από την καταστροφή. Στις 4 Οκτωβρίου 2000, το τελευταίο Mini βγήκε από τη γραμμή παραγωγής. Το 1992, το Mini και το Cooper απέκτησαν έναν κινητήρα ψεκασμού καυσίμου 1.3 λίτρων και 63 ίππων (53 ίπποι στο στάνταρ Mini) για να καλύψουν τις απαιτήσεις εκπομπών καυσαερίων. Η παραγωγή είχε σταθεροποιηθεί στις 40.000 ετησίως. Τώρα, το 40% όλων των Mini είναι Cooper. Το Cooper σύντομα διαδέχθηκε ένα κάμπριο. Η μάρκα επέστρεψε πλήρως στη δεκαετία του 90. Οι υπόλοιπες λέσχες αναπτύχθηκαν σταθερά στις αρχές της δεκαετίας του 90 μέχρι... BMW (ο νέος ιδιοκτήτης της Rover) αποφάσισε να σταματήσει την παραγωγή. Το Mini επρόκειτο να αντικατασταθεί οριστικά από τη νέα έκδοση το 2001. Αυτό σηματοδότησε το τέλος μιας παραγωγής άνω των 40 ετών, αλλά το Heritage Centre θα συνεχίσει να παράγει το αμάξωμα του Mini, πράγμα που σημαίνει ότι δεν έχουμε δει αυτό το μικρό αυτοκίνητο για τελευταία φορά ακόμα. Επιπλέον, η νέα έκδοση έχει αποδειχθεί αριστούργημα για την BMW.